vrijdag 14 januari 2011

100 dagen Dante (27): De koperen stier van Perillus

Als de vlam, waarin Ulysses en Diomedes zijn opgesloten, het verhaal heeft afgerond, dringt een andere vlam zich op aan Dante en Vergilius, die met hen probeert te praten. Dat is niet makkelijk, aangezien de stem van pijn wordt vervormd, waarbij Dante moet denken aan de beroemde folterstier van Sicilië. Op Sicilië heerste in de Oudheid een tiran, Pharsalis genaamd, die een koperen stier had laten maken door de Athener Perillus. Slachtoffers werden in deze stier opgesloten, die vervolgens verhit werd. De stier was zodanig geconstrueerd dat het gejammer vervormd werd tot geloei. Lang heeft de maker er geen plezier van gehad, want hij werd zelf het eerste slachtoffer. Dit verhaal is onder meer te vinden in Ovidius, Ars amandi, boek I, 653-654 (een vermelding die gek genoeg in beide door mij gebruikte vertalingen ontbreekt). Er zijn bronnen die vermelden dat de straf ook nog wel in de middeleeuwen werd toegepast. Maar goed, het gaat om het gebrul (van angst en pijn) waar Dante aan moet denken. Uiteindelijk komt er toch iets verstaanbaars uit de vlam, die de potentaat Guido da Montefeltro blijkt te herbergen.

De Montefeltro's waren in Midden-Italië een bekende heersersfamilies, waarvan er een aantal als "voorbeeld voor vorsten" hebben gegolden. Deze Guido in elk geval niet, aldus Dante, want hij was een boosaardig raadgever. Hij was "eerder een vos dan een leeuw", maakte - toen de ouderdom naderde - de balans op, kreeg spijt en werd minderbroeder. Het berouw duurde echter niet lang, want op verzoek van paus Bonifacius VIII gaf hij wederom sluwe en boosaardige raad, waardoor veel mensen in het ongeluk werden gestort, en daarom is hij op deze wijze gestraft in de hel.

Op de vraag van Guido da Montefeltro hoe de situatie in de Romagna (landstreek in Italië) is, somt, veelal vermomd m.b.v. symbolen, Dante op wat er de afgelopen jaren gebeurd is. Op dat moment is er inderdaad een wapenstilstand, maar het gebied is "in de harten van de heersers [...] evenmin zonder oorlog als vroeger". Toch weer verleid door die paus, die hem liet geloven dat hij de sleutel in handen had tot het paradijs... altijd hetzelfde met die religieuze leiders.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen